ENBAk eta Nekazari eta Abeltzain Txikien Batasunak atxikimendu-hitzarmena sinatu dute, eta elkarrekin lan egingo dute elikagaiak ekoizteko familia-eredua defendatzeko.
2025eko urtarrilaren 30a. Nekazari eta Abeltzain Txikien Batasunak, ENBA-Gipuzkoak eta ENBA Bizkaiak atxikimendu-hitzarmen bat sinatu dute gaur Elorrion (Bizkaia). Hitzarmen horri esker, ENBA BATEGINIK-Euskal Nekazarien Batasuna autonomia-esparruko erakundearen bitartez, bi erakundeek bat egingo dute denbora-mugarik gabe, eta elkarrekin lan egingo dute nekazaritzako eta abeltzaintzako familia-ustiategien alde.
Bi erakundeak bat datoz nekazaritzako eta abeltzaintzako ustiategien titularren interes sozioekonomikoen defentsa indartzeko premian, Estatuan eta Euskadin, arreta eta lehentasun berezia jarrita familia-ustiategiei, nekazaritza-sektorean gazteak sartzeari, berdintasuna sustatzeari eta hiriguneen aukera, zerbitzu eta eskubideetan parekatutako landa-ingurunearen defentsa, sustapen eta iraunkortasunari.
Lorenzo Ramos UPAko idazkari nagusiak, Karlos Ibarrondo Bizkaiko ENBA presidenteak eta Iñaki Goenaga Gipuzkoako ENBA presidenteak gaur sinatutako hitzarmenaren bidez, ENBAk UPAko organoetan parte hartuko du, hala nola Batzorde Federalean eta Kontseilu Federalean, eta UPAren 11. Kongresu Federalean ere izango da, zeina Madrilen izango baita otsailaren 19an eta 20an.
Lorenzo Ramos UPAko idazkari nagusia pozik agertu da ENBA Espainiako UPAko familia handian sartu delako. "Bat gatoz ideietan, posizionamenduetan eta izpirituan. Beste ezeren gainetik, familiako nekazariak eta abeltzainak defendatzen ditugu, eta elkarrekin lan egingo dugu Espainiako eta Euskadiko afiliatuei laguntzen jarraitzeko ", adierazi du Ramosek.
Bizkaiko ENBAko presidenteak, Karlos Ibarrondok, adierazi du akordio honek indar handiagoa emango diela mendiko lehen sektoreari eta Kantauri isurialdeari.
Bestalde, ENBA-Gipuzkoako presidenteak, Iñaki Goenagak, adierazi du ENBA erakundeak, akordio honekin, baserritarrei ahotsa eman ahal izango diela Estatuko eta Europako erakundeen aurrean.
Bi erakundeetako ordezkariek uste dute lotura hitzarmen hau positiboa izango dela Espainia osoko afiliatuentzat: "Elkarrekin indartsuagoak gara, eta gaur sinatutako akordioa horren froga ona da", esan dute.
Albisteak
Urtarrilaren 31an, ostirala, Gipuzkoako ENBAren 33. batzarra ospatuko da Hernaniko ORONA auditorioan eta bertan izango dira bai Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantzako sailburua den Amaia Barredo eta Gipuzkoako Foru Aldundian Lurralde Oreka Berdeko diputatua den Xabier Arruti. Urteko errepasoa emateaz gain eta elkarteko diru kontuak onartu ostean, 2024ko martxoan hil zen Ixiar Arteagari omenaldi xume bat egingo diogu, 25 urteetan baserritarren alde egindako lana eskertu asmoz eta azkenik, behi haragiaren merkatuak bizi duen egoera zoro eta nahasia ulertzeko, PROVACUNO interprofesionaleko zuzendaria den Javier Lópezen hitzaldia izango da.
EGITARAUA:
- 11, 00 tan. Irekiera:
Xabier Lertxundi (Hernaniko Alkatea)
Xabier Arruti (Lurralde Oreka Berdeko diputatua)
Amaia Barredo (Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantza sailburua)
- 11,30. ENBA urteko kontuak eta ENARO kooperatibako urteko kontuak eta kargu hautaketa.
- 11,45 – 12,05. 2024 urteko memoria
- 12,05- 12,25. ENBAko presidentearen txostena eta gogoeta.
- 12,30. Ixiar Arteaga abokatuari omenaldia, sendia bertan izango delarik
- 13,00 – 13,45. Claves del “alocado” mercado cárnico actual. Ponente: Javier López. Director General de la Interprofesional de la Carne de Vacuno PROVACUNO.
- 14,00. Elkartasunezko luntxa.
Eguna: Urtarrilak 31, ostirala
Lekua: Hernaniko ORONA auditorioan
ENBA nekazal sindikatuak esne sektoreak bizi duen egoerari buruzko jardunaldia antolatu du, esne ekoizle, eragileak, kooperatiba, esne industria eta merkatarien topagunea izateko asmoz.
Esne ekoizleak baserrian murgilduta bizi gara eta hain zuzen horrexegatik, ekoizleak eta ingurukoak elkartzeko aukera izan dezagun, jardunaldia antolatu dugu esne sektorearen atal ezberdinak landuz, hasi esne eta esnekien merkatuaren errealitatea eta aurrerako joerak, bertako kooperatiba eta industriaren ikuspegia, ekoizleek azken urteetan izaten ari diren garapen ekonomikoa (kostuak, prezioak, etb) eta laguntzen nondik-norakoa eta azkenik, esnea eraldatzeko hautua hartu dutenei leihotxoa zabalduz.
Jardunaldia abenduaren 4an, asteazkena, ospatuko da Zaldibiko GOIZANE zentroan eta honako egitaraua izango du:
- 09.30. SARRERA./ INICIO. Amaia Barredo / Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantza sailburua
- 10:00 “Espainiako esnekien merkatua: azken urteetako bilakaera eta etorkizunerako perspektibak” / “El mercado de productos lácteos en España: evolución reciente y perspectivas de futuro. “ Francisco Sineiro y Jorge Santiso. ECOAGRASOC, Universidad de Santiago de Compostela
- 11:00. Bertaratuentzako tarte irekia / Turno abierto a los asistentes
- 11: 15. “Nola lehiatu daiteke tokiko enpresa bat egungo merkatuan? / ¿Cómo puede una empresa local competir en el mercado actual? Nerea Arroyo (KAIKU KM0) - Iñigo Aranburu (KAIKU Koop.)
- 11.45. Kafea
- 12:00 . “ Euskadiko esne sektorearen errentagarritasunaren bilakaera. Prezioak, kosteak eta laguntzak”. LURSAIL gestio etxeak / “Evolución de la rentabilidad del sector lácteo vasco. Precios, costes y ayudas.” Centros de gestión LURSAIL
- 12:30. Bertaratuentzako tarte irekia / Turno abierto a los asistentes
- 12:45 “Esne sektorearen dibertsifikazioa: egungo egoera eta aurrera begirako perspektibak” Mahai ingurua / Mesa redonda: “Diversificación del sector lácteo: situación actual y perspectivas de futuro”
- Aritz Eizagirre / Xarrondo esnekiak
- Arantxa Goenaga / Goenaga yogurrak
- Iker Markinez / KAXOLA
- Josu Garaialde / HAZI
- Malen Sarasua / LEARTIKER
- 14:00. ITXIERA / CIERRE. Xabier Arruti / Gipuzkoako Foru Aldundiko Lurralde Oreka Berdeako diputatua
- 14:30. Luntxa
Jardunaldian parte hartu nahi duenak, leku mugatua denez, aurrez izena eman beharko du 943.650123 /
Gaur ENBA-Gipuzkoak antolatutako Esne Jardunaldia ospatu da Zaldibian. Bertan, abeltzainak, kooperatibak, esne-industria eta beste erakunde sektorial batzu bildu dira. Amaia Barredo Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak ireki du jardunaldia, eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Lurralde Oreka Berdeko diputatuak itxi.
Amaia Barredok iragarri du esnetarako behien plan sektorial bat abian jarriko dela laster, sektorearekin berarekin lankidetzan, sektorearen benetako egoera orokorrari aurre egiteko. Bide batez, sailburuak berak aitortu duen bezala, ENBA sindikatuak planteatu zuen plan sektorial hau egiteko beharra.
Ondoren, Santiago de Compostelako Unibertsitateko Francisco Sineirok eta Jorge Santisok esnearen sektorearen egoera poliedrikoari heldu diote, eta ekoizleen elkarteak bultzatzeko beharra, prezioak indexatzeko sistema orokor bat aplikatzea eta esnekien, bereziki gaztaren, kontsumo gero eta handiagoari arreta handiagoa jartzea azpimarratu dute.
KAIKU Korporazioko Nerea Arroyok eta KAIKU kooperatibako Iñigo Aranburuk merkatu globalean eta ziurgabetasunez betetako merkatu batean tokiko enpresa batek dituen erronken berri eman dute.
LURSAILeko Javi Garrok azken bi urteetako (2022 eta 2023) errentagarritasunaren bilakaeraren berri eman du. Sektore ekoizlearen zati handi batek ekoizpen-kostuen azpitik ekoitzi du, eta, gainera, esnearen azpisektoreko zuzeneko laguntzen bilakaeraren berri eman du, hektareako laguntzak jaitsiz eta buruko laguntzak handituz.
Mahai-inguru batek eman dio amaiera jardunaldiari. Bertan, bi abeltzainek hartu dute parte: Aritz Eizagirrek (Zumaiako Xarrondo Esnekiak) eta Arantxa Goenagak (Donostiako Yogures Goenaga) eta hauezaz gain, Beasaingo Iker Markinez de Kaxola sukaldariak, Malen Sarasua LEARTIKER esne-zentroko arduradunak eta Josu Garaialdek (Hazi) sustapen teknikaria.
Itxiera, bestalde, Xabier Arruti diputatuaren kontua izan da, egungo sektore ekoizlearekiko arreta eta etorkizuneko ekoizleentzako apustu berrien aldeko apustua bateragarri egiteko beharra planteatu duelarik.
ENBA-Gipuzkoak azpimarratu du prezioak finkatzeko metodologia bat bultzatzearen aldeko apustua egin duela. Metodologia horretan, beren esanetan, merkatuko beste faktore batzuen artean, ekoizpen-kostuak izan beharko litzatekego dira faktore nagusiak.
AURKEZPENAK
- F. Sineiro aurkezpena
- J.Santiso aurkezpena
- N. Arroyo - I. Aranburu (KAIKU) aurkezpena
- J. Garro (Lursail) aurkezpena
Euskadiko Nekazarien Batasunak, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailak jendaurrean ipinitako Otsoaren kudeaketa planaren aurrean aurkeztutako txostenean, planaren tramitazioa gelditzea eskatzen du.
Otsoen populazioa nabarmen hedatzen eta handitzen ari den egoera globalean, ENBAren ustean, zentzuzkoena otsoen babes-kalifikazioaren balizko berrikuspena Europan zein Estatuan ebatzi arte itxarotea da eta bide batez, mahaigainean dagoen dokumentua, goitik behera berregitea, natur baliabidek zaintzen eta lurraldea kudeatzen duten abeltzainen ogibidea eta bizibidea dokumentuaren erdigunean jarriz.
Eusko Jaurlaritzaren kudeaketa planak, abeltzainari otsoaren erasoen kaltetu izaera ukatzen dio eta zentzu berean, erabateko enpatia falta agertzen du abeltzaintzarekiko bai otsoak eragindako kalteak gutxiestean bai balizko irtenbideetan proposamen lausoak eta hipotetikoak ezarriz eta aldiz, abeltzainek betebeharrekoetan, oso hizkuntza zehatza eta zigortzailea azalduz.
Esan bezala, otsoaren kudeaketa planean aurkezten diren alternatibak (txakur zaindariak, itxiturak, bolondres eta laguntzaileak, kalitate zigiluak, etb.) aplikaezinak dira gu bezalako mendi abeltzaintzan eta are gutxiago, gure mendiak zeharo humanizatuak daudenean.
Hau dena kontuan izanda, eta atxikita doakizuen alegazio dokumentuan zehatzago ikus dezakezuen bezala, ENBA sindikatuak, Eusko Jaurlaritzak otsoaren kudeaketa planaren tramitazioa etetea eskatzen du eta bitartean, dokumentuko diagnostikoa ezabatzea, otsoaren hedapenak bai mendiko larretokien habitat, arriskupean dauden abere espezietan bai abeltzainen bizi kalitatean izan eta izango duen eragina berraztertuz eta horrekin batera, otsoak eragindako kalteen konpentsazioa integrala eta azkenik, otsoak erauzteko programa abian jartzea.
*OHARRA: Honekin batera doakizue, Eusko Jaurlaritzara bidalitako alegazio dokumentua.
- ENBAk artzain bati egindako sabotaia salatzen du eta bide batez, Aralarko mendian jarduten diren abeltzainentzat ezinbestekoak diren baliabideak sustatuko dituzten ekimen eta akordioen aldeko jarrera berretsi nahi du
- ENBAren ustean, gaur 8 hilabete Lakuan aurkeztutako lehen sektorerako dekalogo instituzionala paper bustian geratu da.
- Eusko Jaurlaritzaren Kudeaketa Planak otsoa lurralde osora hedatzea sustatzen du eta mendiko abeltzaintza alboratu egiten du
- ENBA Amaia Barredo sailburuarekin elkartu da sektoreko gai nagusiak jorratzeko
- ENBAk azken hilabeteotan distribuzio kateek daramaten esnearen prezioa jeisteko dinamika salatu nahi du.